ПРВ.мк
Свет

Кога цените на нафтата повторно ќе се вратат на предвоеното ниво?

Кога цените на нафтата повторно ќе се вратат на предвоеното ниво?

Двонеделното примирје договорено помеѓу Трамп и Иран доведе до нагло намалување на цените на нафтата, но економските последици од конфликтот ќе се чувствуваат подолго време.

Во среда, цените на суровата нафта паднаа помеѓу 13% и 15%, достигнувајќи околу 95 долари за барел за Брент и WTI. Сепак, тоа е сè уште повисоко од нивото пред конфликтот: Брент се затвори на 72,50 долари за барел на 27 февруари, а WTI на 67 долари. Во споредба со декември 2025, разликата е уште поголема: 60,90 и 57,40 долари за Брент, односно WTI.

Дури и ако прекинот на огнот доведе до мировен договор до крајот на месецот, опоравувањето на нафтеното производство, оштетено од напади врз енергетската инфраструктура и заситените складишта, ќе бара месеци. Пазарите ќе продолжат да применуваат премии за ризик поради неизвесноста околу идното снабдување, а според американската Администрација за енергетски информации (ЕИА), цените на суровата нафта ќе останат високи до крајот на 2027 година.

Некои рафинирани производи, како масло за греење, нема да се вратат на предвоените цени до 2028 година. ЕИА проценува дека цената на Брент ќе се врати на нивото од февруари 2026 во ноември 2027, додека WTI е предвидено да се стабилизира еден месец подоцна. Сепак, цените на двата деривати би останале за 8,7% и 10,4% повисоки од декемвриските 2025.

Пазарот на мазут, клучно гориво за поморскиот транспорт, нема да достигне предвоено ниво до 2028 година, поради глобален недостиг на сурова нафта и ограничен капацитет за рафинирање на WTI во производство на мазут.

И покрај прекинот на огнот, транзитот останува ризичен за осигурителите и сопствениците на бродови, а тензиите околу премините и идното снабдување продолжуваат да го диктираат пазарот. Производството на сурова нафта се очекува да се опорави до есен, достигнувајќи 107 милиони барели дневно, во споредба со 98 милиони во март и 96 милиони планирани за април.

За други енергетски производи, како течен природен гас (LNG), тензиите би можеле да се зголемат во текот на летото, особено поради уништувањето на производствените капацитети во Катар. Намалувањето на производството во земјите ОПЕК+ би се намалило од 7,5 милиони барели дневно во март на 6,7 милиони во мај, доколку војната заврши овој месец.

Овој долг период на опоравување покажува дека и покрај краткорочното намалување на цените, пазарот на нафта и рафинираните производи ќе се соочува со нестабилност и високи цени до крајот на 2027 и почетокот на 2028 година.