ПРВ.мк
Свет

Трамп повторно ја потресува Европа: Дали САД можат да се повлечат од НАТО?

Трамп повторно ја потресува Европа: Дали САД можат да се повлечат од НАТО?

Претседателот на САД, Доналд Трамп, повторно ја критикуваше НАТО, овојпат поради одбивањето на некои европски сојузници да им дозволат на американските воени авиони да ги користат нивните бази за операции против Иран. Тој дури сугерираше дека САД би можеле да го напуштат сојузот, предизвикувајќи загриженост меѓу европските лидери.

Правно, Трамп еднострано не може да го повлече членството на САД од НАТО. Закон донесен во 2023 година бара согласност од Сенатот или Конгресот за ваков потег, што е малку веројатно да се случи. Сепак, претседателот има други начини да го ослаби сојузот: повлекување на американскиот персонал од НАТО, намалување на военото присуство во Европа, одложување на воени вежби, или ограничување на учеството во програми за размена на разузнавачки информации.

Критиките на Трамп веќе ја поткопуваат веродостојноста на НАТО како гаранција за колективна одбрана. Европските сојузници сега се поранливи на потенцијални закани, особено од страна на Русија, додека конфликтот со Украина продолжува.

Законот за национална одбрана за 2026 година дополнително го ограничи претседателот, барајќи известување и консултација со Конгресот пред намалување на присуството на американски трупи под 76.000 во Европа подолг временски период. Сепак, Трамп може да ги пренасочува ресурси или да премести трупи, без формално повлекување од НАТО, што ја остава неизвесна стабилноста на сојузот.

Во пракса, иако повлекувањето е малку веројатно, напредните потези и остри критики на Трамп можат значително да ја ослабнат колективната одбрана на НАТО и да ја зголемат несигурноста во Европа.