Според најновите податоци на Стокхолмскиот меѓународен институт за истражување на мирот (СИПРИ), Србија во последните пет години увезла најголемо количество сложени системи на вооружување во регионот на Западен Балкан.
Србија се наоѓа на 37. место во светот по увоз на вакво оружје, пред некои членки на Европската Унија во регионот, како Хрватска и Бугарија. Истовремено, земјата располага со најголем воен буџет на Балканот, кој во периодот од 2020 до 2024 година бил приближно шест пати поголем од буџетот на Албанија, втората најголема потрошувачка за одбрана на регионот.
Претседателот на Србија, Александар Вучиќ, најави дека земјата во наредните година и пол ќе ги удвои своите воени капацитети. Воениот аналитичар Александар Радиќ истакнува дека засиленото вооружување не е нов тренд, туку започнало уште во 2016 година и често има и политичка димензија. „Купувањето на вооружување често е водено од политички мотиви. Понекогаш се создава впечаток дека и самата војска е изненадена од тоа што го добива, бидејќи повеќе се води сметка од кого се купува, отколку што се купува“, вели Радиќ.
СИПРИ покажува дека Србија во последните пет години набавила оружје од 13 различни држави, со Кина како најголем снабдувач, особено за системи за противвоздушна одбрана со среден дострел. Значајни донации пристигнале и од Русија и Белорусија. Истражувачката на СИПРИ, Катарина Ѓокиќ, потенцира дека во иднина структурата на снабдувачи може да се промени, со Франција и Израел како потенцијални главни партнери доколку се реализираат веќе потпишаните договори.
Разновидноста на снабдувачи укажува дека Србија нема јасен воен сојузник, но располага со финансиски средства и подготвеност да зема кредити за набавка на скапи системи.
Останатите држави од Западен Балкан значително заостануваат зад Србија: Албанија е втора, но на 103. место во светот со увоз околу шест пати помал од српскиот; Косово е 118., Северна Македонија 138., Босна и Херцеговина 144., а Црна Гора 152. меѓу 166 држави што увезуваат сложени системи на вооружување.
Експертите предупредуваат дека, иако количините на оружје во регионот се мали во глобални рамки, политичката реторика и медиумските интерпретации често создаваат чувство на несигурност меѓу соседните држави, што поттикнува нови инвестиции во вооружување. НАТО останува клучен фактор за одвраќање и безбедност во регионот, но неговата улога ќе зависи од геополитичката динамика и односите во рамки на Алијансата.
