Ново научно истражување алармира дека еден од најважните системи на светската клима – Atlantic Meridional Overturning Circulation – би можел значително да ослабне многу порано од претходните проценки, што би имало сериозни последици за Europe, Africa и North America.
Научниците предупредуваат дека токму моделите што предвидуваат најсилно слабеење на овој систем се покажуваат како најреалистични, што ја зголемува загриженоста дека се приближува потенцијална „пресвртна точка“.
Atlantic Meridional Overturning Circulation претставува клучен дел од глобалниот климатски систем, кој носи топла тропска вода кон север, каде таа се лади и потонува, создавајќи длабоки океански струења. Овој процес е од суштинско значење за стабилноста на климата во голем дел од светот.
Според новите анализи, се очекува негово слабеење од 42 до 58 проценти до крајот на овој век, што, според дел од научниците, може да доведе до негов колапс. Таков развој би предизвикал драматични климатски промени на глобално ниво.
Последиците од евентуален колапс би биле сериозни: поместување на појасите на тропски дождови, од кои зависат милиони луѓе за производство на храна, екстремно студени зими и сушни лета во Западна Европа, како и дополнително зголемување на морското ниво во Атлантскиот регион за 50 до 100 сантиметри.
Истражувањето, објавено во научното списание Science Advances, комбинирало реални океански мерења со климатски модели за да се намали несигурноста во предвидувањата. Резултатите покажале дека најсигурни се таканаречените „песимистички“ сценарија, кои предвидуваат значително посилно слабеење.
Научникот Valentin Porthmann од истражувачкиот центар Inria во Бордо изјавил дека резултатите укажуваат на поблиска пресвртна точка отколку што претходно се мислело, нагласувајќи дека системот слабее побрзо од очекуваното.
Исто така, професорот Stefan Rahmstorf од Потсдамскиот институт предупредил дека ризикот од колапс сега се проценува како значително поголем од претходните проценки и дека последиците би биле меѓу најдраматичните климатски промени во историјата на Земјата.
Причината за ова слабеење, според научниците, е глобалното затоплување, кое го намалува ладењето на водата на Арктикот, ја намалува нејзината густина и ја забавува нејзината способност да потонува, со што се нарушува целиот циркулаторен систем на океанот.
Дополнително, истражувачите предупредуваат дека топењето на гренландскиот мраз внесува слатка вода во океанот, што дополнително го забрзува процесот на слабеење – фактор кој не е целосно вклучен во сите модели, што значи дека реалната ситуација може да биде уште посериозна.
Според научниците, иако системот е сложен и тешко предвидлив, трендот на слабеење е јасен и може да има далекусежни последици за климата и животот на милиони луѓе низ светот.
