Министерот за здравство Азир Алиу најави нов пристап во здравствениот систем кој би можел значително да го промени начинот на кој се препознава и следи насилството кај пациентите, вклучително и семејното насилство.
На денешната собраниска седница на Комисијата за еднакви можности на жените и мажите, посветена на спроведувањето на законите и институционалните мерки за превенција од семејно насилство, министерот истакна дека анализите покажуваат постоење не само на семејно, туку и на институционално насилство во системот, што бара поширок и посериозен институционален одговор.
Тој најави дека во соработка со Лекарската комора се разгледува воведување на нов образовен модул при лиценцирање на лекарите, кој ќе биде насочен кон препознавање на насилство во здравствените установи. Целта е медицинските лица навреме да ги идентификуваат знаците кај пациентите и соодветно да реагираат.
Паралелно со тоа, се работи и со Министерството за образование и наука на дефинирање на протоколи и материјали кои би се вовеле во образовниот процес, како на академско ниво, така и во средното образование, со што темата за насилството би се третирала системски уште од рана фаза на едукација.
Еден од најзначајните најавени чекори е воведување можност лекарите да евидентираат во здравствениот систем кога ќе забележат дека пациент можеби претрпел насилство, но тоа не го пријавил. Според министерот, ваквите податоци не би се третирале како официјална пријава од пациентот, туку како медицинска евиденција која може да помогне при следење на состојбата низ време.
Идејата е, доколку пациентот повторно се јавува со слични повреди или симптоми во подолг временски период, системот да може да препознае образец и да овозможи поефикасна интервенција, како од здравствен, така и од психолошки и правен аспект.
Во таа насока, се најавува и развој на „one stop“ центри во рамки на болниците, каде покрај лекар, ќе бидат вклучени и психолог и правник, со цел жртвите на насилство да добијат сеопфатна поддршка на едно место, без дополнителни институционални бариери.
Министерот посочи и дека се работи на зајакнување на Националниот регистар и дигиталната инфраструктура, како и интеграција на центрите за сексуално насилство во системот на јавните здравствени установи, со цел тие услуги да станат траен дел од здравствениот систем, а не привремени проекти.
Посебен акцент е ставен на поврзување со електронскиот систем „Е-здравство“, што треба да овозможи подобро системско следење на случаите и креирање политики базирани на реални податоци, наместо проценки.
Во рамки на плановите се споменува и програма за 2027 година со предвиден буџет од околу 2 милиони денари, која ќе опфати превенција од насилство, бесплатни услуги за жртви, кампањи за подигнување на свеста и обуки за здравствените работници.
Алиу нагласи дека искуствата покажуваат дека насилството често се повторува, поради што раната детекција и координацијата меѓу институциите се клучни за спречување на понатамошна ескалација.
Надлежните институции паралелно работат на подобрување на законската рамка, зголемување на институционалната координација и унапредување на улогата на координаторите за еднакви можности, со цел создавање систем кој не само што реагира на насилство, туку и активно го спречува.
